микрозаймы онлайн

قلعه‌گردی در انبار غله‌ی ایران

قلعه های سیستان و بلوچستان:

برخلاف باور عامه منطقه‌ی سیستان همیشه کویری و بیابانی نبوده و روزگاری که افغان‌ها سدهای متعدد بر روی هیرمند نساخته بودند، آباد و سرزنده بوده است. سیستان و بلوچستان با وسعت ۱۸۰ هزار کیلومتر مربع یکی از پهناورترین استان‌های کشور است و ۱۱ درصد مساحت کل کشور را در بر می‌گیرد. این استان تاریخی کشور، مملو از آثار باستانی و اماکن دیدنی و بی‌نظیری است که از چشم خیلی از توریست‌ها و گردشگران ایرانی و خارجی به دور مانده است. با «تریپ باما» باشید تا با قلعه‌های استان سیستان و بلوچستان که روزگاری انبار غله‌ی ایران بوده‌،‌ آشنا شوید.

در پست های پیشین ما درباره استان سیستان و بلوچستان با ۷ کاری که در سفر به چابهار نبایستی از دست بدهید و مسیرهای دسترسی به بندر چابهار آشنا شدید در این نوشته اما می خواهیم نگاهی بیندازیم به جذابیت های دیگر شهرها از جمله قلعه ای استان سیستان و بلوچستان.

قلعه‌ی ناصرى ایرانشهر

قلعه ناصری-قلعه‌گردی در انبار غله‌ی ایران  

قدمت این قلعه به صد سال پیش بر می‌گردد. دوره‌ای که قجرها بر ایران حکومت می‌کردند و شیوه‌ی معماری‌شان هم بر ساخت و سازهای کشور تاثیر گذار بود. قلعه‌ی ناصری در زمینی به وسعت ۳۷هزار متر مربع مساحت دارد. این قلعه با حصاری به ارتفاع ۷٫۵ متر و قطر ۵٫۵ متر ساخته شده است تا در مقابل نفوذ بیگانگان مقاوم باشد. این محل از ۷ برجک و ۲ برج تشکیل شده و سرباز خانه، قورخانه، مسجد، حمام، اصطبل، حوضخانه، شاه نشین، عام نشین، باغ و … نیز داشته است. متاسفانه سال ۵۹ کل بنای داخلی قلعه تخریب می‌شوند و آثار باستانی و فرهنگی آن به سادگی از بین می‌روند. تنها حمام قلعه که پایین‏تر از سطح زمین تعبیه شده بود،  تا حدی باقی مانده است. این قلعه در گذشته داراى ۱۵۰ اطاق در اندازه‏ هاى مختلف با چهارحیاط مجزا بوده است.

آدرس: شهرستان ایرانشهر

قلعه‌ی باتل

یکی از قلعه‌های قدیمی چابهار است که آثاری از فسیل حیوانات و صدف‌های دریایی در حوالی‌اش به چشم می‌خورد. این مسئله به این معنی است که ناحیه‌ای که قلعه در آن قرار گرفته است، در سال‌های دور زیر آب بوده و به مرور به خشکی‌های زمین اضافه شده است. اینکه قلعه بر روی تپه‌ای خاکی قرار دارد نشان می‌دهد که روزگاری سطح آب دریاها بسیار بیشتر بوده و به مرور پایین رفته است. قلعه‌ی باتل برج و باروهای برافراشته‌ای داشته که حالا شمایلی از خرابه‌هایش باقی مانده. مردم محلی می‌گویند که این قلعه برای شخصی به نام «باتل» بوده که در دوره‌ای حاکم منطقه بوده است. خرافاتی‌ها هم معتقدند که باتل بر جنیان حکم‌رانی می‌کرده و جن‌های منطقه به دستور او چندین چاه عمیق در حوالی قلعه حفر کرده‌اند. هنوز نمی‌شود به دقت قدمت قلعه را تعیین کرد ولی گمان‌ها بر این است که قلعه‌ی باتل چندین هزار سال پیش بنا شده و به مرور به خرابه‌ای بالای کوه بدل شده است.

آدرس: شهرستان چابهار – بخش دشتیارى – دهستان پلان – روستاى گیتیک

قلعه‌ی بمپور

قلعه بمپور-قلعه‌گردی در انبار غله‌ی ایران

یکی از آثار تاریخی برجسته‌ی کشور است که قدمتش به دوران ساسانیان بر می‌گردد.این قلعه بر روی تپه‌ی مصنوعی ۸۰ متری به وسیله‌ی خشت خام و گل‌ رس ساخته شده است. دیوارهاى غربى و شرقى در هر رأس داراى برج‌هاى استوانه‏اى هستند. از چهار برجک دیده‏بانى تنها دو برجک آن به ارتفاع ۲ متر باقى مانده‏اند. در داخل قلعه یک ردیف از اتاق‌هاى چسبیده به دیوار قلعه براى امور مختلف در نظر گرفته شده‏اند.

«پاتینجر» یک جهانگرد اروپایی است که در سال ۱۸۱۰میلادی به بلوچستان سفر کرده و در بازدید خود از قلعه‌ی بمپوردرمورد محل احداث آن می نویسد: «افسانه و روایت عامیانه ای میان مردم بلوچستان حاکی است ، فرمانده ارتش عظیم ، هنگام عبور از این راه به سواران خود دستور داد تا توبره اسبان را از خاک و گل پر کنند و روی هم بریزند. تعداد سواران آنچنان زیاد بود که وقتی خاکها را بر روی هم انباشتند، تپه ای بر جای ماند».

این قلعه از نظر نظامی ، اهمیت قابل توجهی داشته است و به مناسبت محل استراتژیک خود می توانست در مقابل هجوم بزرگترین قشون های نظامی نیز مقاومت کند. بنابراین ، مشخص است که استقرار قلعه در بالای تپه ، بر حسب تصادف انتخاب نشده است ؛ زیرا این تپه به گونه ای به اطراف مشرف شده که محال است یک مهاجم دور از چشم نگهبانان به قلعه بمپور نزدیک شود. در سال ۱۳۰۷هجری شمسی یک نیروی نظامی به سرکردگی سرتیپ امان الله جهانبانی قلعه را به توپ بست و بدین ترتیب ، یک قلعه تاریخی به ویرانه ای بدل شد. اگرچه طی سالهای اخیر آب باران ، باد و ریگ های صحرا بخشهایی از قلعه را از بین برده است ، اما بخشهای باقیمانده از قلعه ، همچنان بر فراز تپه ای چشم بینندگان را حتی از فرسنگها راه دور به خود خیره می سازد.

 

آدرس: شهرستان ایرانشهر – بخش بمپور – شمال غرب شهر بمپور-۲۵کیلومتری غرب ایرانشهر

قلعه‌ی بلوچ‌گت

یکی از مرتفع‌ترین قلعه‌های استان است که موقعیتی سوق‌الجیشی دارد. دور بودن از دشمنان، دید وسیع نسبت به دریا و ساحل و آب رسانی کافی از ویژگی‌های ممتاز این قلعه بوده است. قلعه‌ی بلوچ‌گت بر بالای کوهی مستقر شده اما متاسفانه آب و هوای منطقه و گذشت زمان باعث تخریب شدید قلعه شده است. از این قلعه تنها دیوار قلعه و یک برج دیده‏ بانى باقى مانده است. در این محل آثار دو مقبره هرمى شکل که از سنگ و ساروج دیده مى ‏شود. در روى قلعه آب انبارهایى از سنگ، ساروج و گچ در درون صخره تعبیه شده است که با وسایل و ابزارى آب موردنیاز را از پاى قلعه کشیده و به داخل آب انبارهاى بالایى رسانیده ‏اند. این آب انبارها در مواقع ضرورى آب مورد نیاز نیروهاى داخل قلعه را تأمین مى ‏کرده ‏اند. چندین چاه هم به منظور تأمین آب موردنیاز در صخره حفر شده‏ اند.

آدرس: ۵ کیلومترى شمال غربى چابهار – روستاى تیس

قلعه‌ی تیس

قلعه تیس یا پرتغالی ها-قلعه‌گردی در انبار غله‌ی ایران

یکی از قلعه‌هایی است که در دوران ورود اسلام به ایران ساخته شده است و شمایلی از هنر اسلامی در آن به چشم می‌خورد. در قسمت شمال شرقى درب ورودى اصلى قرار دارد و داراى هشتى وسیعى است . هشتى با سقف بلند و داراى چهار گوشواره خلفى که در پشت دیوارهاى هشتى واقع شده‏اند، هر کدام از آنها خود یک اطاقى است که با پى‏هاى قطور ساخته شده‏اند. و داراى ایوانى است که دو پله یا حدود یک متر از سطح حیاط قلعه بلندتر است. در ضلع شمالى شرقى آثار اطاقهایى وجود دارند که اکنون خراب شده‏اند و هر کدام داراى یک اطاق بزرگتر مشرف به ایوان و ایوان اختصاصى هستند. طرز ساخت بنا (اطاقها و ایوانها) شبیه به کاروانسراى شاه‏عباسى بیستون است که در زمان شاه سلیمان صفوى ساخته شده است. مصالح بکار رفته در ساخت قلعه، آجر، سنگ و گچ مى‏باشند و آثار تزئینات از آجر و سنگ در اطراف گلدسته‏ها باقى مانده‏اند. این مناره براى دیده‏بانى بکار مى‏رفته است و چون بر همه خلیج دهانه تیس دید کافى دارد.

آدرس: ۵ کیلومترى شمال غربى چابهار – روستاى تیس

قلعه‌ی پیروزگت

محققان معتقدند که قدمت این قلعه‌ی تاریخی به دوره‌ی اشکانیان و ساسانیان بر می‌گردد. قلعه‌ای که بر روی تپه‌ای در وسط دره‌ی تیس واقع شده. ارتفاع قلعه ۲ برابر ارتفاعات اطراف دره است. دیوارهاى بزرگ و ضخیم قلعه اثر خندقى به عرض ۳ متر و عمق متفاوت قبل از دیوار اصلى دیده مى ‏شود. در اطراف دژ آثارى از آب انبارها نمایان است. زیربناى قلعه در حدود ۸۰۰ متر طول و عرض آن با توجه به وضع طبیعى زمین متغیر است و تقریباً بیضى شکل مى ‏باشد. آثارى از زراعت و آبادانى در اطراف تپه پیروزگت دیده مى ‏شود راه ورود به تپه سخت و پرخطر است. بین دیوارهاى اصلى اطراف تپه دیوارهایى با ضخامت کمتر و به موازات دیوار اصلى دیده مى ‏شود که از یکدیگر ۸ متر فاصله دارند و ۲۰۰ متر طول دارند. آثارى از برجها در ضلعهاى شمالى و جنوبى دیده مى ‏شود. در قسمت ضلع شمالى دو اطاق کوچک در اندازه ۳*۲ متر به منظور دیده‏بانى روى یک گوشواره زمین مانند دو طبقه واقع شده ‏اند و بلندترین قسمت دژ و برج بر روى همین گوشواره است و بر اطراف اشراف دارد. در گوشه ‏هاى شرقى و غربى و در مرکز حیاط قلعه آثارى از سکوهاى بزرگ که از سنگ تراشیده ساخته شده ‏اند مشهود است و قسمتهایى که باقى مانده ‏اند نمایگر محلى براى اجتماع، عبادت یا نشستن اهل قلعه در یک مجلس بوده است.

آدرس: ۵ کیلومترى شمال‏غربى چابهار – روستاى تیس

قلعه‌ی سیب

ساخت و ساز این قلعه هم به دوران قاجار بر می‌گردد. قلعه‌ای که با خشت خام ساخته شده و با حصاری ۶ متری محافظت می‌شود. ارتفاع بلندترین نقطه حدود ۲۲ متر است و در سه گوشه دیوار قلعه ۳ برج براى امر دیده ‏بانى تعبیه شده است. از درب ضلع جنوبى تا انتهاى سمت جنوب شرقى داراى پلکانى از خشت خام است که پس از طى ۱۰ پله خشتى به یک درب چوبى دو لنگه با کنده ‏کاری‌هاى برجسته در کادرهاى مربع شکل بصورت قرینه روبرو مى‏شویم. ورودى قلعه بوسیله راهى باریک تونل مانند که تاریک نیز مى‏باشد با یک شیب ملایم به سمت بالا و حیاط قلعه راه دارد. در قسمت مشرق قلعه فضایى به طول ۱۱ متر و عرض ۴ متر با پوشش مسطح ساخته شده که شاید براى زندان از آن استفاده مى‏کرده ‏اند. این قلعه در فاصله ۲۸ کیلومتری جاده زاهدان به زابل واقع شده و به شکل ذوزنقه نامنظم است. طول قلعه از شرق به غرب ۳۷۶ متر و از جنوب به شمال ۲۹۶ متر است. قلعه سام دارای دو دروازه شمالی و جنوبی است که هر کدام دارای برج نگهبانی است. این قلعه به زمان پارت­ها مربوط است و از خشت خام ساخته شده است. مجموعه برج­های این قلعه بالغ بر ۳۶ برج است. برج ۸ برج ان بزرگ است که در گوشه­های قلعه قرار گرفته و ۲۸ برج آن کوچک است که در اطراف قلعه ساخته شده­اند. این قلعه از چینه دو لایه درست شده است؛ به این ترتیب که دیوار در وسط قرار دارد و دو طرف آن را با قشر گل پوشانده­اند.رى از یک تنور براى پخت نان مورد نیاز ساکنین قلعه مشاهده مى‏شود. در اطاق جنوب شرقى براى صعود به محل دیده ‏بانى یک راه پله خشتى ساخته شده است. این اثر در سال ۱۳۷۰ تحت پوشش سازمان میراث فرهنگى قرار گرفته است.

آدرس: شهرستان سراوان – بخش سیب و سوران – روستاى سیب

قلعه‌گردی در انبار غله‌ی ایران

قلعه‌ی تمین

این قلعه‌ با مساحتی در حدود سه هزار مترمربع و با ارتفاع بیست و پنج متر از سطح دره تمین مرکزی، برفراز صخره­ای بلند استقرار یافته و در ساخت آن از مصالح بومی سنگ و گل رس استفاده شده است. قلعه مذکور، ۲۵۰ سال قدمت دارد و مرکز فرماندهی حاکمان منطقه مانند سیدخان، مدت خان و نورمحمدخان بوده است. در حال حاضر، تنها دیواره­های قسمت شمالی و حدود ۵۰۰ مترمربع از فضای داخلی آن باقی مانده است.

آدرس: ۶۵ کیلومتری جنوب غربی شهر میرجاوه-روستای تمین

 

قلعه‌ی چهل دختران

بر روی دروازه‌ای در سمت شرق ویرانه‌ای از ساختمانی بلند بالا به چشم می‌خورد که به «چهل دختران» معروف است. در هر یک از طرفین این ساختمان مناره‌ای، دو اتاق طاقدار وجود داشته. سبک معماری آنها در قدیمی‌ترین ویرانه‌های‌ «رود بیابان» نیز دیده شده است که در محل یک نهر کوچک و کهنه کشف شده‌اند. ساختمان قلعه چهل دختران روی سکویی که از سنگ‌های بزرگی تشکیل شده پابرجا مانده است.

آدرس: جنوب غربی نیک‌شهر-بالای دره‌ی سوخته

برنامه سفر به سیستان و بلوچستان و چابهار:

اگر هوس سفر به چابهار یا سیستان و بلوچستان را کردید پیشنهاد می کنیم از برنامه سفرهای این استان استفاده کنید تا چیزی را از قلم نیندازید و سفری لذت بخش را با خاطری آسوده تجربه کنید.




پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *